Książka Zapraszamy do zakupu naszych książek:

• BEZPIECZEŃSTWO W ZATRUDNIENIU
   
• Identyfikacja pojazdów samochodowych metody przerabiania oznakowań identyfikacyjnych i ich ujawniania
   
• BEZPIECZEŃSTWO PRACY NA BUDOWIE
   

Można je kupić na naszej stronie.

PIP

PIP jako organ stymulujący bezpieczeństwo w zatrudnieniu i wpływający na bezpieczeństwo pracy

Kontrola PIP w aspekcie ustawy o swobodzie gospodarczej

Od 7 marca 2009 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Najważniejsze zmiany dla przedsiębiorców obejmują m.in. zasady prowadzenia prawie wszystkich kontroli. Wyjątki w tym zakresie dotyczą np. kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Zmiany w zakresie kontroli przedsiębiorców spowodowały, że odtąd to właśnie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej wyznacza ramy obowiązków i uprawnień zarówno organów kontroli, jak i kontrolowanych firm i określa zasady prowadzenia kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Od tej reguły istnieją wyjątki.

Mianowicie spod działania ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zostały wyłączone kontrole, których zasady i tryb prowadzenia wynikają z bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo z ratyfikowanych umów międzynarodowych.

Na tej podstawie inspektorzy pracy mogą sprawdzać przedsiębiorców tak często i tak dokładnie, jak tylko jest to konieczne w celu zapewnienia skutecznego stosowania przepisów (art. 12 i art. 16 Konwencji nr 81 MOP dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle).

Od 7 marca 2009 r. przedsiębiorcy są zawiadamiani nie tylko o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej ale też każdej innej kontroli dotyczącej ich działalności gospodarczej.

Przepisy przewidują przypadki, w których przedsiębiorcy nie zostaną uprzedzeni o kontroli. Będzie to miało miejsce w przypadku kontrolerów PIP, jeżeli posiadają odpowiednie pełnomocnictwa do przeprowadzenia kontroli.

Kontrola na legitymację dopuszczalna tylko w niektórych sytuacjach

W wyniku nowelizacji w istotny sposób została ograniczona możliwość podejmowania czynności kontrolnych jedynie na podstawie legitymacji służbowej.

Przeprowadzenie czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej będzie mogło dotyczyć jedynie następujących przypadków:

• gdy czynności kontrolne są niezbędne do przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia,
• gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.

W razie wszczęcia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, podejmujący kontrolę ma obowiązek poinformować kontrolowanego lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o ich prawach i obowiązkach w trakcie kontroli.

Zakres kontroli

Inspektorzy PIP dokonują kontroli u pracodawców na podstawie USTAWY z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, gdzie Rozdział 2 określa zadania Państwowej Inspekcji Pracy.

Zadania Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 10.
1. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy:

1. nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych;
2. kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy projektowaniu budowy, przebudowy i modernizacji zakładów pracy oraz stanowiących ich wyposażenie maszyn i innych urządzeń technicznych oraz technologii;
3. kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania działalności oraz kontrola przestrzegania obowiązku:
   1. informowania powiatowych urzędów pracy o zatrudnieniu bezrobotnego lub powierzeniu mu wykonywania innej pracy zarobkowej;
   2. informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności;
   3. opłacania składek na Fundusz Pracy;
   4. dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, której prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do tego rejestru,
   5. prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z warunkami określonymi w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
4. kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców;
5. uczestnictwo w przejmowaniu do eksploatacji wybudowanych lub przebudowanych obiektów budowlanych albo ich części w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach;
6. kontrola wyrobów wprowadzanych do obrotu pod względem spełniania przez nie wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, określonych w odrębnych przepisach;
7. podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i eliminowaniu zagrożeń w środowisku pracy, a w szczególności:
   1. badanie i analizowanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom,
   2. analizowanie przyczyn chorób zawodowych oraz kontrola stosowania środków zapobiegających tym chorobom,
   3. inicjowanie prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy, a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy,
   4. inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie indywidualnym,
   5. udzielanie porad i informacji technicznych służących eliminowaniu zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników, a także porad i informacji w zakresie przestrzegania prawa pracy;
8. współdziałanie z organami ochrony środowiska w zakresie kontroli przestrzegania przez pracodawców przepisów o przeciwdziałaniu zagrożeniom dla środowiska;
9. kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, określonych w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811 z późn. zm.[3]));
10. opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy;
11. prawo wnoszenia powództw, a za zgodą osoby zainteresowanej - uczestnictwo w postępowaniu przed sądem pracy, w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy;
12. wydawanie i cofanie zezwoleń w przypadkach, o których mowa w art. 3045 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.[4]));
13. udzielanie na pisemny wniosek osoby zainteresowanej informacji o minimalnych warunkach zatrudnienia pracowników, określonych w dziale drugim rozdziale II a ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;
14. współpraca z urzędami państw członkowskich Unii Europejskiej odpowiedzialnymi za nadzór nad warunkami pracy i zatrudnienia pracowników, polegająca na:
    1. udzielaniu informacji o warunkach zatrudnienia pracowników skierowanych do wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na określony czas, przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
    2. informowaniu o stwierdzonych wykroczeniach przeciwko prawom pracowników skierowanych do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na określony czas przez pracodawcę mającego siedzibę w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej,
    3. wskazywaniu organu nadzoru nad rynkiem pracy, właściwego do udzielania żądanej informacji ze względu na zakres jego działania;
15. ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, wykroczeń, o których mowa w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.[5])), a także innych wykroczeń, gdy ustawy tak stanowią oraz udział w postępowaniu w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego;
16. wykonywanie innych zadań określonych w ustawie i przepisach szczególnych.

2. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy:

1. osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona;
2. przez podmioty organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, w ramach prac społecznie użytecznych;
3. osobom przebywającym w zakładach karnych i zakładach poprawczych, wykonującym pracę, a także żołnierzom w służbie czynnej, wykonującym powierzone im prace.
4. Państwowa Inspekcja Pracy sprawuje także nadzór i kontrolę zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków zajęć odbywanych na jego terenie przez studentów i uczniów niebędących pracownikami.
5. Państwowa Inspekcja Pracy może podejmować działania w zakresie prowadzenia badań oraz analizowania czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy.

Inspektorzy PIP mają swoje zadania do zrealizowania, które nie są niewiadome i każdy pracodawca ma możliwość się z nimi zapoznać i tak prowadzić swój zakład pracy, aby były spełnione wszystkie zagadnienia będące w gestii kontrolujących.

W celu bieżącej kontroli wewnętrznej stanu przestrzegania Prawa pracy jak i zasad bezpieczeństwa pracy, pracodawca może wykonać podstawową listę kontrolną w oparciu o zapisy ustawy o PIP, gdzie można umieścić wymagania i tabele czy te wymagania są spełnione.